عبد الرضا سالار بهزادى
43
بلوچستان در سالهاى 1307 تا 1317 قمرى ( فارسى )
24 - دست پنهان سياست انگليس در ايران تأليف خان ملك ساسانى ، انتشارات بابك ، تهران ، 1362 . در اين تأليف مورخ مطلع و آگاه ايرانى به تشريح مواردى در تاريخ قاجاريه پرداخته است كه مقاصد استعمارى انگليس به دست دولتمردان خائن و يا جاهل ايرانى جامهء عمل پوشيدهاند . 25 - افغانستان در مسير تاريخ نوشتهء ميرغلام محمد « غبار » انتشارات پيام مهاجر ، قم ، اسد 1359 . روايتى است مفصل و مشروح از تاريخ افغانستان به قلم مورخى با تعصبات ملىگرايانه شديد افغانى كه بجز ملىگرايى بيش از حد متعصبانه از رنگ و بوى بعضى گرايشهاى آرمانى و ايدئولوژيكى نيز عارى نيست . 26 - جنگ ايران و انگليس ( در 1273 ) نويسنده كاپيتان هنت انگليسى ، ترجمهء سعادت نورى ، با حواشى و اضافات به قلم عباس اقبال ، دنياى كتاب ، تهران ، 1362 . شرح دقيقى از لشكركشى انگليس به بوشهر و مناطق جنوب ايران در سال 1273 ه . ق . است كه متعاقب فتح هرات به دست سردار رشيد ايران سلطان مرادميرزا حسام السلطنه واقع شد و نيز تشريح سابقهء اختلافات ايران و انگليس بر سر موضوع افغانستان و هرات و هردو موضوع هم تاريخچهء اختلافات ايران و انگليس و هم شرح جنگ جنوب كه نويسنده خود در آن شركت داشته و لاجرم حاوى اطلاعات دقيق و دست اول در آن مورد است ، از ديدگاه انگليسيها و با تعصب و غرضورزى فراوان نوشته شدهاند اما بهرحال اين نوشته از دو نظر قابل توجه است : اول ، همانگونه كه اشاره شد اطلاعاتى دقيق و دست اول از جريان جنگ ارائه مىدهد كه هيچ همتاى ايرانى براى آن وجود ندارد ؛ و دوم آشنا ساختن خوانندهء ايرانى با نقطهنظرهاى انگليسيها در مورد قضيهء هرات و روابط دو كشور از قول و قلم صاحبمنصبان نظامى انگليس در شرق . 27 - نگاهى به سيستان و بلوچستان مجموعهاى از تاريخ و جغرافياى منطقه و ايران ، تأليف ايرج افشار سيستانى ، ناشر امين خضرائى ، تهران ، 1363 . اطلاعات تاريخى مؤلف از حد تاريخچهء بعضى از طوايف كه مؤلف به علت بستگيهاى خانوادگى با آنها آشنايى داشته است درنمىگذرد . اهتمام نويسندهء محترم در ارائه فهرست مفصلى از قراء و آباديهاى تابعهء شهرها و بخشهاى استان سيستان و بلوچستان كه گرهگشاى نگارنده در بسيارى موارد در مورد اماكن مختلف نام برده شده در اسناد اين كتاب بوده است ، شايان قدردانى و سپاسگزارى